Twee zijn beter dan één
Een mens is een wezen dat leeft door middel van relaties. God heeft dat in de mens gelegd. Helemaal aan het begin van de Bijbel, op de eerste bladzijden van het boek Genesis, heeft God Zelf het al gezegd: ‘Het is niet goed dat de mens alleen zij’ (Genesis 2 vers 18). Dat is nu precies wat de Prediker heeft geconstateerd: ‘Twee zijn beter dan één’ (Prediker 4 vers 9). Toen God Adam en Eva geschapen had, kwam Hij in de avondkoelte in de hof bij hen om met hen contact te hebben (Genesis 3 vers 8, 9). Hier zie je heel duidelijk dat God met de mens omgang wil hebben. Maar als je Genesis 3 eens vanaf het begin leest, zie je ook dat die omgang van het ene op het andere moment radicaal verbroken wordt. Je leest dan ook hoe dat kwam. De mens hechtte meer geloof aan wat de duivel zei, dan aan wat God gezegd had.

De relatie met God is verbroken
Het verbreken van de relatie die er was tussen God en de mens, gebeurde dus niet van Gods kant. Nee, de mens heeft zijn relatie met God verbroken door zijn eigen ongehoorzaamheid. In Genesis 3 staat hoe God op zoek ging naar de mens, nadat Eva had gezondigd en Adam haar in die zonde was gevolgd en hoe de mens zich voor God heeft verborgen. Niet God verborg Zich, maar de mens. Zo is God nog steeds op zoek naar mensen die zich voor Hem verbergen. Hij zoekt jou op. Hij wil contact met jou.

Gevolgen van het verbreken van de relatie met God
Als je verder leest in Genesis ontmoet je in hoofdstuk 4 Kaïn, de oudste zoon van Adam en Eva. Hij keert God de rug toe en wordt de moordenaar van zijn broer. Daar zie je ineens dat de oorzaak van alle ellende, van alle eenzaamheid, van alle kapotte relaties is, dat de mens geen relatie heeft met God. Een van de belangrijkste dingen die we als mensen moeten leren is, dat wij pas goed met elkaar kunnen omgaan als wij contact, als wij gemeenschap, als wij een relatie hebben met God, door de Heer Jezus Christus. Want wij kunnen pas goed met elkaar omgaan, goed functioneren als onze relatie met God in orde is.

De Ander of de ander
We hebben uit het boek Prediker gelezen over een metgezel (hoofdstuk 4 vers 8, 10), iemand die in vers 10 ‘de ander’ wordt genoemd. Die ‘Ander’ is in de eerste plaats God die ons helpen wil en helpen kan. Hij wil ons helpen in onze relaties met anderen. Maar dan moeten wij eerst zelf geholpen willen worden. Dat is wat je ziet in de geschiedenis die we uit het bijbelboek Lukas hebben gelezen. Wat je daar leert is: als wij niet eerst onszelf herkennen in de man die in handen van de rovers is gevallen, zullen wij nooit in staat zijn om de opdracht van de Heer Jezus te vervullen ‘Ga heen en doet u evenzo’ (Lukas 10 vers 37). Wat de Heer Jezus daarmee bedoelt te zeggen is, dat Hij je opdraagt de naaste van een ander te zijn. Wat kun je voor een ander betekenen? Wij kunnen niets voor een ander betekenen als wij niet eerst onszelf hebben herkend in de man die in handen van de rovers is gevallen.

De mens heeft God de rug toegekeerd
Wat is er met die man gebeurd? Hij daalde af van Jeruzalem naar Jericho. Jeruzalem was de plaats van zegen, de plaats waar God woonde. Als we even terugdenken aan het paradijs, dan is dat de plaats waar God de mens in een zegenrijke positie had geplaatst. Nu heeft de mens die plaats verlaten en heeft God de rug toegekeerd. De mens is weggelopen bij God.

Herken jezelf
Het verhaal dat de Heer Jezus vertelt, ook wel genoemd ‘de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan’, heeft een belangrijke boodschap voor ieder die dit leest, of je nu zegt christen te zijn of dat niet bent. Die boodschap is dat ieder van ons zich zal moeten herkennen in de man die in handen van de rovers is gevallen. Misschien ben jij, hoewel je een keus voor de Heer Jezus hebt gemaakt, toch bij Hem weggegaan. Misschien zit je zondags braaf in de kerk of ga je naar een andere plaats of groep toe waar je je thuis voelt en waar je een beetje zekerheid hebt. Je kunt meezingen en meebidden, maar tegelijk kun je in je hart heel ver van God vandaan zijn. Je kunt een enorme afstand hebben geschapen tussen jezelf en God. Dan ben je weg van de plaats waar zegen is, dan ben je op weg naar de plaats van de vloek: Jericho. Iedereen die God de rug toekeert, is op weg naar de plaats van de vloek, of je nu zegt christen te zijn of als je geen christen bent.

De rovers
Dan val je in de hand van rovers, dat kan niet uitblijven. Ik denk dat deze rovers boze machten voorstellen. Die machten kunnen zich uiten via andere personen. In elk geval zijn het geestelijke machten die gaan heersen in ons leven. Dat gebeurt als dingen ons denken gaan beheersen die ons van God wegtrekken. Daarvoor hebben we dan onszelf wel opengesteld. Je kunt dat soort dingen op heel veel manieren tot je nemen. Als je jong bent, kun je daarvoor de wereld ingaan, het nachtleven opzoeken, dingen doen die het daglicht niet kunnen verdragen. Je kunt je uitleven door bars, cafés, houseparty’s en andere gelegenheden te bezoeken, waar je andere jongeren kunt ontmoeten. Maar verkeerde invloeden doe je niet alleen op in het uitgaansleven. Je kunt ook verkeerde boeken in huis halen en je kunt naar programma’s kijken die je geest verkeerd beïnvloeden en bevuilen. De rovers doen hun stiekeme werk. Het uiteindelijk resultaat, na kortere of langere tijd, is dat ze je naakt, in elkaar geslagen en halfdood aan de kant van de weg laten liggen. Ze geven je echt niet wat je eigenlijk zoekt. Je bent op een verkeerde weg, je hebt je rug naar God toegekeerd.

Waarom laat je God niet toe in jouw leven?
Dat jij God niet in je leven toelaat, kan meerdere oorzaken hebben. Ik noem er slechts één: mogelijk heb jij God de rug toegekeerd als gevolg van een kapotte relatie, bijvoorbeeld in je familie. Veel jongeren gaan de wereld in en zoeken hun vertier daar, omdat ze bij hun ouders geen geborgenheid meer vinden. Als gevolg van de stukgelopen relatie van de ouders lopen vele jongeren stuk in de wereld. Daarom is het voor christelijke ouders van het grootste belang hoe zij met elkaar en met hun kinderen omgaan.

De rovers zijn keihard
Deze man valt in handen van rovers. Het is noodzakelijk dat je jezelf in die man herkent. Je zult moeten toegeven dat je van de wereld niets anders dan harde klappen hebt gekregen, een ongenadige behandeling. Jonge mensen, laat je niet beetnemen. De wereld is keihard en kent geen mededogen. Als ze gebruik van je hebben gemaakt, laten ze je aan de kant van de weg liggen. Met welk vooruitzicht? Alleen de dood. Als je halfdood bent en je hebt geen enkele kracht meer dan heb je alleen nog de dood te verwachten. Nee, het leven wordt je niet aangeboden. Je zit in een hopeloze situatie. Hoe moet dat nu? Je bent alleen en er is niemand in de buurt die je helpt.

Hulp daagt
Maar wacht eens, daar komt iemand aan. In de gelijkenis laat de Heer Jezus een priester langskomen, heel toevallig ook op weg van Jeruzalem naar Jericho. Een priester hoort in de tempel thuis. Van een opdracht van God om naar Jericho te gaan is niets bekend. Hij kwam ‘toevallig’ langs. De man die in handen van de rovers was gevallen, hoort voetstappen. Zou er redding dagen? Heel moeizaam tilt hij zijn hoofd op en ziet die priester. Hij moet verlicht adem hebben gehaald toen hij ontdekte dat het een priester was. Gelukkig niet opnieuw die rovers. Een priester, daar mocht hij toch wel wat van verwachten. Maar wat doet die priester? De man kan zijn ogen niet geloven. De priester ziet de man en hij gaat aan de overkant voorbij. Hij gaat er met een grote boog omheen. Je hoort de priester denken: een hopeloos geval, deze man; met zo iemand kun je je niet inlaten, trouwens, dan had hij maar niet zo dom moeten doen; ik zou wel onrein kunnen worden als ik hem aanraak. De priester verdwijnt uit het gezicht van de halfdode man en daarmee vervliegt ook zijn hoop. Waar hij gemeend had zijn hoop nog enigszins op te kunnen vestigen, is hij beschaamd uitgekomen.

Opnieuw daagt er hulp
Maar hoor, daar naderen weer voetstappen. Dit keer verschijnt er een Leviet. Nieuwe hoop daagt. De Leviet is een knecht van de priester. Hij is ook iemand die de wil van God kent en deze aan het volk moest onderwijzen. Hij kende dus ook Gods wil om barmhartigheid te bewijzen. Maar ook de Leviet heeft geen trek in een ontmoeting met zo’n vuile man. Hij draait het hoofd om en gaat eveneens met een grote boog om de man heen. Bij alle ellende komt nog eens de teleurstelling van een bedrogen verwachting.

Teleurgesteld in de hulpverlening
Wel, zo zijn er misschien in onze omgeving ook wel mensen waar we iets van verwachten. Mensen die heel veel van God weten, die er misschien voor gestudeerd hebben, die een opleiding hebben genoten en van wie je zegt: “Ja, dat zijn de mensen die mij kunnen helpen.” Er wordt heel wat theologie bedreven, heel wat afgeredeneerd en er worden heel wat oplossingen aangedragen voor de vele problemen die er in deze wereld zijn, zowel internationaal als ook heel klein, bijv. in de kernen van de gezinnen. Men komt met oplossingen, maar het blijken helemaal geen oplossingen te zijn. Ieder die zijn hoop daarop heeft gevestigd, gaat al gauw ontgoocheld weg. Je zult in je verwachting van mensen, louter op grond van het feit dat ze een bepaalde opleiding hebben gevolgd, bedrogen uitkomen. Om je te kunnen helpen is meer nodig. Het zit hem ook niet in iemands afkomst, of dat iemand een beroemd voorgeslacht heeft. Het zit hem ook niet in een maatschappelijk of kerkelijk hoge positie.

De barmhartige Samaritaan
Waar het hem wel in zit, is echte bewogenheid, echte betrokkenheid bij de ellende waarin je zit. Het enige dat echt helpt is, als mensen die zichzelf herkennen in de man die handen van de rovers is gevallen, worden gebracht in een directe, persoonlijke relatie met de Heer Jezus. De Heer Jezus herken je in de persoon van de barmhartige Samaritaan. Na de priester en de Leviet komt er namelijk een Samaritaan langs de ongelukkige man.

Om deze studie te lezen kunt u op onderstaande 'hoofdstukjes' klikken om verder te gaan:

1. Relaties

2. De verbroken relatie  deze studie heeft u zojuist gelezen

3. De relatie hersteld

4. Een levende relatie is nodig